Drukuj

Stary Dzierzgoń

Gmina Dzierzgoń w programie ochrony alej Drogi dla Natury


Gmina Stary Dzierzgoń przystapiła do programu ochrony alej Drogi dla Natury latem 2013 r.
Animatorem lokalnym w gminie jest Ewa Romanow-Pękal

Informacje o gminie

Gmina wiejska Stary Dzierzgoń położona jest w południowo - wschodniej części województwa pomorskiego, w powiecie sztumskim, graniczy z województwem warmińsko-mazurskim. Przynależność administracyjna Gminy na przestrzeni lat zmieniała się, zarówno w historii współczesnej jak i dawnej.

Peryferyjne położenie Gminy oraz zmiany przynależności administracyjnej zapewne mają wpływ na niezadowalający stan dróg. Gmina wyróżnia się jednocześnie dużą koncentracją zadrzewień przydrożnych, co sprawia, że pogodzenie konieczności modernizacji dróg oraz ochrona alej jest niezwykle ważnym wyzwaniem ta tym obszarze.

Najwcześniejsze wzmianki o Starym Dzierzgoniu pochodzą z XIII wieku, kiedy to podczas wyprawy krzyżowej dowodzonej przez margrabiego Henryka z Miśni (1236 rok) założony został Christburg (Stary Dzierzgoń) – zwany także „die erste Christburg”, czyli Pierwszym Dzierzgoniem. Miejscowość ta położona była w okolicach późniejszej wsi Alt Christburg (Stary Dzierzgoń) nazwanej tak zapewne na pamiątkę po „pierwszym Dzierzgoniu”. W roku 1242 wybuchło pierwsze powstanie pruskie, a wieńczące je postanowienia z 1249 roku doprowadziły do podziału Prus na diecezje i rozdziału władzy świeckiej nad zdobytymi terytoriami. W ten sposób ziemie należące do dzisiejszej gminy Stary Dzierzgoń przypadły Zakonowi Krzyżackiemu i stały się częścią Komturii Stary Dzierzgońskiej. Po zakończeniu wojny trzynastoletniej omawiany obszar obecnej Gminy Dzierzgoń został włączony w skład Prus Książęcych. Na okres XVII – XIX wieku przypadł czas znacznego rozwoju majątków rycerskich i szlacheckich, których przejawem były reprezentacyjne pałace, pełne przepychu dwory i świątynie.

Rozwój kolei, który rozpoczął się od 1870 roku, nadał omawianemu obszarowi znaczenie strategiczne i gospodarcze. Spuścizną tamtych czasów są stare drzewa sadzone wzdłuż ciągów komunikacyjnych- łączące poszczególne wsie między sobą, łączące majątki pałacowe i dwory z wsią, kościołem. Na terenie Gminy istnieje sporo alei, w których wiek drzew szacowany jest na około 250 lat. Wśród gatunków przydrożnych dominuje lipa drobnolistna, dąb, jest też sporo alei jesionowych i klonowych. Topole prawie nie występują. 

Wydarzenia II wojny światowej spowodowały na ziemiach gminy Stary Dzierzgoń totalne zniszczenia i wyludnienie. Pozostałością po panującym wcześniej bogactwie stały się ruiny zespołów pałacowo – parkowych i aleje.  Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte XX stulecia to intensywny rozwój osiedli pegeerowskich oraz technicznych gospodarstw rolnych, które ze względu na swój wygląd stały się czynnikami szpecącymi naturalny krajobraz.

Rzeźba terenu jest urozmaicona, miejscowo ze znacznymi różnicami wysokości. Obszar Gminy leży w obrębie makroregionu Pojezierza Iławskiego. Mozaika lasów (około 20% powierzchni), łąk, pól uprawnych urokliwie poprzecinanych alejami tworzy teren atrakcyjny dla turystów ceniących sobie kontakt z naturą. Jest to teren szczególnie predysponowany do turystyki rowerowej, przebiega tutaj międzynarodowa trasa R1. Południowa część Gminy leży na terenie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego. 

Prowadzone w Gminie badania pachnicy dębowej potwierdziły powszechne występowanie tego gatunku, widoczna jest korelacja występowania pachnicy z wiekiem i gatunkiem drzew. Najczęściej pachnica dębowa występuje w starych lipach. Stwierdzono tu też licznie inne gatunki zależne od starych drzew, m.in. wepę marmurkową i ciołka matowego. Ciekawa jest także lichanoflora. Licznie spotyka się pięknie wykształcone zbiorowisko porostów nadrzewnych z takimi porostami chronionymi jak Pleurostricta acetabulum i Anaptychia ciliaris.

Działania w gminie

W gminie przeprowadzono przegląd zadrzewień liniowych, na podstawie którego opracowany zostanie lokalny plan zarządzania zadrzewieniami.

Jesienią 2013 roku w gminie posadzono drzewa.
>>> PRZECZYTAJ RELACJĘ Z SADZENIA DRZEW

 Na terenie gminy wystepuje bardzo duzo starych drzew

W staryż drzwach żyją chronione gatunki takiej jak pachnica dębowa

>>> ZOBACZ POZOSTAŁE GMINY W KTÓRYCH REALIZUJEMY DZIAŁANIA NA RZECZ ALEJ W SEZONIE 2013/2014

Działania w gminie Stary Dzierzgoń realizowane są w ramach projektu Roads for Nature – campaign promoting trees in Poland`s rural landscapes, as habitats and ecological corridors