Drukuj

Drzewa - poradnik dla szkół podstawowych i gimnazjalnych

Drzewa – poradnik dla szkół podstawowych i gimnazjalnych

Zapraszamy do pobrania wydanej przez Fundację EkoRozwoju publikacji "Drzewa - poradnik dla szkół podstawowych i gimnazjalnych". To broszur skierowana do młodych ludzi zainteresowanych drzewami. Znajdziecie tam mnóstwo ciekawych informacji na temat drzew. Dowiecie się, dlaczego drzewa są ważne dla człowieka. Zobaczycie jak wyglądało pierwsze drzewo. Przeczytacie, jak posadzić drzewo albo co zrobić, by objąć drzewo ochroną pomnikową.

Zapraszamy do lektury!

Publikacja powstała w ramach prowadzonego przez Fundację EkoRozwoju projektu „Naturalne partnerstwa – ogólnopolska kampania promująca partnerstwa trójsektorowe oraz społeczną odpowiedzialność biznesu na rzecz ochrony środowiska”. Wydawnictwo zostało sfinansowane ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich.

Pobierz: PDF




Skąd się wzięły drzewa?

Historia drzew liczy niemal 400 milionów lat. Właśnie w tych zamierzchłych czasach pojawiły się rośliny, które są przodkami drzew. Były to pierwotne paprotniki (inaczej prapaprotniki), a dokładniej widłaki, skrzypy oraz pierwotne paprocie drzewiaste. Rośliny porastały przybrzeżne laguny mórz, były już wyposażone w liście, które poza prowadzeniem fotosyntezy brały udział w rozmnażaniu płciowym, ponieważ na niektórych z nich powstawały zarodniki. Nie były one jeszcze w pełni przystosowane do życia na lądzie; miały płytki i słabo rozwinięty przybyszowy system korzeniowy, a do rozmnażania płciowego wymagały wody, dlatego mogły rosnąć tylko w bezpośrednim sąsiedztwie zbiorników wodnych.

W środkowym dewonie z pierwotnych paprotników wykształciły się właściwe paprotniki, w tym ich dysponujące nieco głębszym systemem korzeniowym formy drzewiaste. Wtedy też pojawił się Eospermatopteris, uznawany za pierwsze drzewo. Moment ten uznaje się oficjalnie za moment narodzin drzew. Później nastąpił ogromny rozwój roślinności drzewiastej – występowały wtedy doskonałe warunki dla roślin, tj. gorący i wilgotny klimat i bogata w dwutlenek węgla atmosfera. Rozwinęły się wówczas bujne lasy, w których rosły 40-metrowe widłaki i prawie równie ogromne skrzypy i paprocie drzewiaste! To właśnie z nich powstały pokłady węgla kamiennego, a okres ten w dziejach Ziemi został nazwany karbonem – co oznacza węgiel.

Z upływem czasu zmieniał się klimat na naszej planecie i zmieniała się roślinność – gdy wymarły olbrzymie rośliny karbonu, ich miejsce zajęły drzewa iglaste, a potem pierwsze nagozalążkowe drzewa liściaste. W czasach, kiedy na Ziemi wśród zwierząt panowały dinozaury, wśród roślin dominowały rośliny nagozalążkowe, w tym przodkowie najstarszego żyjącego dziś gatunku drzewa – miłorzębu dwuklapowego.


Pierwsze okrytozalążkowe drzewa liściaste pojawiły się około 135 mln lat temu, 100 mln lat temu zaczęły dominować i dominacja ta trwa do dnia dzisiejszego. Naukowcy odkryli, że skład lasów, jakie występowały na Ziemi przed ponad 10 mln lat, nie różnił się od dzisiejszego! – W ich skład wchodziły znane nam doskonale: dęby, buki, brzozy, wierzby, wiązy, klony, palmy, cynamonowce, a nawet orzechy. Drzewa porastały naszą planetę, zanim pojawił się na niej człowiek. To dzięki nim wytworzyły się odpowiednie warunki dla rozwoju innych gatunków roślin i zwierząt. Były tutaj przed nami i doskonale sobie bez nas radziły!


Zastanów się, czy ludzie mogliby istnieć bez drzew?
Czy drzewa potrzebują nas, czy my ich?
Czy ludzie są niebezpieczni dla drzew?

 

Dlaczego drzewa są dla nas ważne?

Drzewa i krzewy mają kluczowe znaczenie dla życia na Ziemi. Dzięki prowadzonemu na ogromną skalę procesowi fotosyntezy, są one głównym lądowym producentem tlenu w atmosferze (i zarazem konsumentem atmosferycznego dwutlenku węgla). W tym samym procesie fotosyntezy rośliny drzewiaste produkują też największą spośród wszystkich roślin lądowych ilość substancji organicznych, będących pokarmem dla ludzi i zwierząt oraz głównym budulcem ich ciał.

Drzewa i krzewy stanowią najważniejszy składnik lasów, tworząc środowisko życia dla innych roślin i większości zwierząt. Kolejną ważną rolą, jaką spełniają rośliny drzewiaste, jest stabilizacja klimatu poprzez utrzymywanie odpowiedniej wilgotności powietrza. Wreszcie korzenie drzew i krzewów spowalniają procesy erozji, oraz przyczyniają się do umacniania brzegów rzek, jezior i mórz. Także w codziennym życiu człowieka trudno przecenić znaczenie drzew.

Od zarania dziejów ludzie sadzą jei wykorzystują do najróżniejszych celów. Żeby wymienić tylko najważniejsze, powiedzmy o niezwykle szerokim  zastosowaniu drewna w budownictwie, przemyśle meblowym, do produkcji papieru oraz jako opał, o owocach wykorzystywanych nie tylko do konsumpcji, ale też jako cenny surowiec w najróżniejszych branżach, np. do produkcji leków, farb, olejów itp., wreszcie o pełnionych przez drzewa funkcjach ochrony przed hałasem, wiatrem i słońcem, a także o ich dekoracyjnym i rekreacyjnym znaczeniu. Pożytki płynące dla człowieka ze współistnienia z drzewami można by wymieniać w nieskończoność. Jest ich tak wiele, są tak znaczące, że niezmiernie trudno wyobrazić sobie życie człowieka bez tego – towarzyszącego mu wiernie od zarania dziejów – wielkiego, milczącego przyjaciela.

 

Więcej o drzewach w broszurze - życzymy przyjemnej lektury!